Điều chúng ta thực sự muốn nói lên khi nhận lãnh tro thánh

Thứ Tư Lễ Tro là một hành động đơn giản để nói lên sự thật.

Mọi người đều cần một cách để được nhắc nhở về những điều quan trọng. Ví dụ, chúng ta viết những lời nhắc nhở lên giấy ghi chú và dán chúng ở nơi dễ nhìn thấy nhất vào buổi sáng.

Trong đời sống thiêng liêng, chúng ta dễ dàng quên đi một số chân lý cơ bản, chẳng hạn như Chúa Giêsu vừa là con người trọn vẹn vừa là Thiên Chúa trọn vẹn. Vì vậy, trong Thánh lễ, sau khi chúng ta công bố Tin Mừng của Chúa Giêsu Kitô và nghe một thông điệp về việc áp dụng nó vào cuộc sống của mình, chúng ta tuyên xưng đức tin rằng Chúa Giêsu vừa là con người trọn vẹn vừa là Thiên Chúa trọn vẹn.

Thứ Tư Lễ Tro nhắc nhở chúng ta về điều nằm ở cốt lõi của đức tin Công giáo. Khi chúng ta nhận tro thánh trên trán, chúng ta tham gia vào một hành động đơn giản nhưng sống động để nói lên sự thật: Chúng ta là con người trọn vẹn, nhưng chắc chắn chúng ta không phải là Thiên Chúa.

Đầu Tin Mừng theo Thánh Luca, Chúa Giêsu tình cờ gặp một số ngư dân và bảo họ thả lưới lần nữa. Họ kéo lên một mẻ cá lớn đến nỗi thuyền của họ gần như chìm. Simon biết điều đã xảy ra là không thể đối với con người, mà cần đến sự can thiệp của Thiên Chúa. Ông quỳ xuống trong một hành động nói lên sự thật: “Lạy Chúa, xin hãy rời xa con, vì con là người tội lỗi.” (Lc 5:1-13)

Chúng ta bắt đầu Mùa Chay với một lời nhắc nhở sống động về chân lý mà Simon Phêrô đã tuyên xưng. Đó là, chúng ta chứng minh lời nói của mình bằng hành động nhận lãnh tro thánh lên mình. Chúng ta cũng làm điều tương tự với những lời nói khác. Khi chúng ta nói với một đứa trẻ, “Mẹ/Bố yêu con,” chúng ta chứng minh lời yêu thương của mình bằng một cái ôm và một nụ hôn. Lời nói và hành động cùng nhau tạo nên những khoảnh khắc nói lên sự thật.

Việc nhận lãnh tro thánh lên người khiến khoảnh khắc nói lên sự thật trở nên “dính chặt” hơn vì nó tác động đến các giác quan của chúng ta. Chúng ta cảm nhận được tro thánh được xức lên, nhìn thấy chúng trên trán của nhau, và nghe những lời: “Hãy nhớ rằng mình là bụi tro, và sẽ trở về bụi tro,” hoặc “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng.” Thể xác chúng ta thường ghi nhớ tốt hơn so với trí óc đơn thuần.

Việc xức tro bắt nguồn từ những thực hành sám hối công khai thời kỳ đầu của Kitô giáo và theo thời gian, trở thành một phần trong nghi thức chung của Giáo hội vào Mùa Chay. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa tro thánh và sự sám hối đã có từ trước Kitô giáo.

Vị trí của chúng ta

Ngay từ đầu, tro thánh nhắc nhở chúng ta sự thật về vị trí của chúng ta trước Đấng Tạo Hóa. Thiên Chúa tạo dựng chúng ta từ bụi đất. Khi chúng ta quên rằng mình là tạo vật chứ không phải là người ngang hàng với Thiên Chúa, chúng ta sẽ đánh mất mối tương quan đúng đắn với Đấng Tạo Hóa. Thiên Chúa nhắc nhở chúng ta: “Vì ngươi là bụi tro, và ngươi sẽ trở về bụi tro.” (St 3:19) Sau đó, Abraham, tổ phụ của dân giao ước, để lại một di sản về sự khiêm nhường khi ông cầu nguyện: “Tôi chỉ là bụi đất và tro tàn.” (St 18:27) Tro thánh làm nổi bật sự thật về thân phận được tạo dựng của chúng ta.

Ở những nơi khác, tro tàn được gắn liền với sự sám hối, như khi Giôna rao giảng ở Ninivê, và thậm chí vua Atsua cũng đứng dậy khỏi ngai vàng, mặc áo vải gai và ngồi trên đống tro (Gn 3:6). Tương tự, khi Gióp thú nhận lỗi lầm của mình, ông nói với Thiên Chúa: “Con chối bỏ những điều con đã nói, và ăn năn trong bụi đất và tro tàn.” (G 42:6)

Sau đó, khi dân bị lưu đày đến Babylon, tro tàn tượng trưng cho sự hủy diệt và mất mát, điều mà Thiên Chúa đã đổi lấy bằng một tấm khăn đại lễ (vương miện hoàng gia) khi đưa họ trở về quê hương (Is 61:3).

Toàn bộ diễn biến lịch sử trong Cựu Ước đều được hoàn tất nơi Chúa Giêsu. Mặc dù Chúa Giêsu không yêu cầu chúng ta sử dụng tro tàn, nhưng chắc chắn Người biết ý nghĩa của nó. Khi Người công bố sự hoàn thành của niềm hy vọng từ xa xưa về một vương quốc được phục hồi, Người kêu gọi mọi người ăn năn, nhưng không phải bằng màn trình diễn của những nghệ sĩ đường phố ngày nay hay những chiếc mặt nạ u ám của những kẻ đạo đức giả (Mt 6:16). Thay vào đó, Người kêu gọi mọi người đến một sự hoán cải của con tim khiêm nhường, cầu nguyện.

Ngày Thứ Tư Lễ Tro bắt đầu hành trình chung của chúng ta đến với thập giá và Sự Phục sinh của Chúa Giêsu. Chúng ta nhận lãnh tro thánh để nói lên sự thật về chính mình: rằng chúng ta là những tạo vật trong công trình sáng tạo của Thiên Chúa, chứ không phải là những người ngang hàng với Người. Khi sự thật ấy được khắc ghi trong lòng, những thực hành Mùa Chay của chúng ta như cầu nguyện, ăn chay và bố thí có thể đưa chúng ta đến gần hơn với vị trí xứng đáng của mình trước mặt Thiên Chúa.

Rồi đến Lễ Phục Sinh, chúng ta sẽ dễ dàng nhận ra rằng Thiên Chúa không bỏ rơi chúng ta trong sự lưu đày của tội lỗi, mà phục hồi chúng ta qua cái Chết và sự Phục Sinh của Chúa Kitô.

Nguyện cho chúng ta tìm được vị trí của mình trước mặt Chúa Giêsu như Simon Phêrô và những người khác - đủ khiêm nhường để thừa nhận nhu cầu của mình, và sẵn sàng bỏ chày lưới và đi theo Người đến bất cứ nơi nào có những đàn cá tốt hơn.